Spansk · Opplegg for 9. klasse
Mi casa på spansk
Alt du trenger til temaet «mi casa»: boliger, rom og møbler, forskjellen på hay og está, preposisjoner, en lesetekst, skrive- og muntlige oppgaver og et øvingsark med fasit.
casa
hus, hjemcocina
kjøkkensalón
stuedormitorio
soverombaño
badjardín
hage«Mi casa» betyr «huset mitt» eller «hjemmet mitt», og er et av de første store temaene i spansk på ungdomsskolen. Når du kan snakke om hvor du bor, hvilke rom du har og hva som står hvor, kan du beskrive hverdagen din, forstå boligannonser og svare når noen spør ¿Dónde vives?
Siden er bygd som et helt opplegg. Elever kan jobbe seg gjennom den fra topp til bunn, og lærere finner en plan for fire økter, en lesetekst med oppgaver og et øvingsark med fasit som kan skrives ut. Ordene er de samme som i de fleste læreverk for nivå I.
01 Bolig
Hvor bor du? Boligtyper på spansk
Det første du lærer, er å si hva slags bolig du bor i og hvor den ligger. Grunnsetningen er Vivo en…, jeg bor i.
Boligtyper
la casa
huset, hjemmet
el piso
leiligheten (Spania)
el apartamento
leilighet, ofte liten
el chalé
enebolig med hage
la casa adosada
rekkehus
la casa de campo
hus på landet
el edificio
bygningen, blokka
la granja
gården (bondegård)
Hvor ligger den?
Vivo en un piso en el centro.Jeg bor i en leilighet i sentrum.
Vivo en una casa en las afueras.Jeg bor i et hus i utkanten av byen.
Vivo en un pueblo cerca de Oslo.Jeg bor på et lite sted i nærheten av Oslo.
Vivo en el campo, lejos de la ciudad.Jeg bor på landet, langt fra byen.
Mi barrio es tranquilo.Nabolaget mitt er rolig.
Vivo en el tercer piso.Jeg bor i fjerde etasje (se tipset under).
Piso betyr to ting, og etasjene telles annerledes
El piso er både en leilighet og en etasje. I Spania heter bakkeplanet la planta baja, og el primer piso er etasjen over. Det vi kaller andre etasje, er altså første etasje i Spania. Bor du i «4. etasje» i Norge, sier du vivo en el tercer piso. Etasjene heter el primer, segundo, tercer, cuarto og quinto piso.
02 Rommene
Rommene i huset på spansk
Trykk på et rom i plantegningen for å se hva det heter, en eksempelsetning og møblene som hører til. Slå på øvemodus for å skjule navnene og teste deg selv.
Andre deler av huset
el jardín
hagen
el balcón
balkongen
el garaje
garasjen
las escaleras
trappa
el ascensor
heisen
el sótano
kjelleren
el desván
loftet
el despacho
kontoret
la pared
veggen
el suelo
gulvet
el techo
taket (inne)
el tejado
taket (ute)
Dormitorio eller habitación?
Begge betyr soverom. La habitación kan også bety rom generelt og hotellrom, mens el dormitorio alltid er et soverom. Når du snakker om ditt eget rom, sier de fleste spanske tenåringer mi habitación eller mi cuarto.
03 Møbler
Møbler og ting i hvert rom
Lær ordene sammen med artikkelen. Om det heter el eller la, avgjør om du sier un eller una, og hvilken form adjektivet får. Mer om kjønn finner du i guiden til spanske substantiv.
En el salón (i stua)
el sofá
sofaen
el sillón
lenestolen
la mesita
salongbordet
la televisión
TV-en
la estantería
bokhylla
la alfombra
teppet
la lámpara
lampen
las cortinas
gardinene
el cuadro
bildet på veggen
En la cocina (på kjøkkenet)
la nevera
kjøleskapet
el horno
stekeovnen
el microondas
mikrobølgeovnen
la cocina
komfyren (og kjøkkenet)
el fregadero
kjøkkenvasken
el lavavajillas
oppvaskmaskinen
la lavadora
vaskemaskinen
la mesa
bordet
la silla
stolen
En el dormitorio (på soverommet)
la cama
senga
la almohada
puta
el armario
skapet, garderoben
el escritorio
skrivebordet
la mesilla de noche
nattbordet
el espejo
speilet
el ordenador
datamaskinen
la ventana
vinduet
la puerta
døra
En el baño (på badet)
la ducha
dusjen
la bañera
badekaret
el lavabo
vasken
el váter
toalettet, do
la toalla
håndkleet
el cepillo de dientes
tannbørsten
Spania og Latin-Amerika
Noen ord varierer. I Mexico og store deler av Latin-Amerika heter kjøleskapet ofte el refrigerador, datamaskinen la computadora, leiligheten el departamento og soverommet la recámara (Mexico). Ordene på denne siden er de som brukes i Spania, og de forstås overalt.
04 Grammatikk
Hay eller está? Slik beskriver du rommet
Begge kan oversettes med «er» eller «det er» på norsk, og derfor blander mange dem. Regelen er enkel: hay forteller at noe finnes, está forteller hvor en bestemt ting er.
| hay (det er, det finnes) | está / están (er, befinner seg) |
|---|---|
| Med un, una, unos, unas, tall eller uten artikkel | Med el, la, los, las, mi, tu, su eller et navn |
| En mi habitación hay una cama. På rommet mitt er det en seng. | La cama está al lado de la ventana. Senga står ved siden av vinduet. |
| Hay dos baños. Det er to bad. | Mis libros están en la estantería. Bøkene mine står i bokhylla. |
| No hay jardín. Det er ingen hage. | ¿Dónde está el baño? Hvor er badet? |
| Samme form i entall og flertall: hay | Entall está, flertall están |
Den vanligste feilen
«Hay la cama» er feil. Når du bruker la eller el, snakker du om en bestemt ting, og da må du bruke está: La cama está aquí. Huskeregel: ubestemt (en, et) gir hay, bestemt (-en, -et) gir está.
Velg riktig ord i hver setning. Du får forklaringen med en gang.
En mi habitación … una cama.
hayestáestán
La cama … al lado de la ventana.
hayestáestán
¿Dónde … mis libros?
hayestáestán
En el salón … dos sofás.
hayestáestán
El baño … al final del pasillo.
hayestáestán
En la cocina no … lavavajillas.
hayestáestán
Las sillas … en el comedor.
hayestáestán
¿… un supermercado cerca de tu casa?
hayestáestán
Hvor står møblene?
La cama está al lado de la ventana.Senga står ved siden av vinduet.
El escritorio está debajo de la ventana.Skrivebordet står under vinduet.
La lámpara está encima del escritorio.Lampen står på skrivebordet.
El baño está entre el dormitorio y la cocina.Badet ligger mellom soverommet og kjøkkenet.
Alle stedspreposisjonene, med en katt du kan flytte rundt, finner du i guiden til preposisjoner på spansk.
05 Beskrivelse
Beskriv huset ditt med adjektiver
Adjektivet står etter ordet og bøyes etter kjønn og tall, på samme måte som fargene i guiden til farger på spansk. Husk at det heter la casa es grande (ser), men la casa está en el centro (estar): mer om det i ser og estar.
| Hankjønn | Hunkjønn | Norsk |
|---|---|---|
| pequeño | pequeña | liten |
| bonito | bonita | fin, pen |
| feo | fea | stygg |
| nuevo | nueva | ny |
| viejo / antiguo | vieja / antigua | gammel |
| moderno | moderna | moderne |
| luminoso | luminosa | lys |
| oscuro | oscura | mørk |
| cómodo | cómoda | komfortabel, behagelig |
| ordenado | ordenada | ryddig |
| desordenado | desordenada | rotete |
| grande | grande | stor |
Mi casa es pequeña pero bonita.Huset mitt er lite, men fint.
El salón es grande y luminoso.Stua er stor og lys.
Las paredes son blancas.Veggene er hvite.
Mi habitación está desordenada.Rommet mitt er rotete (akkurat nå).
Mi casa tiene tres dormitorios y un baño.Huset mitt har tre soverom og ett bad.
Mi lugar favorito es mi habitación porque es tranquila.Favorittstedet mitt er rommet mitt fordi det er rolig.
06 Lesing
Lesetekst: La casa de Lucía
Les teksten om Lucía, som bor i Sevilla. Ordlisten under teksten hjelper deg med de nye ordene. Svar så på oppgavene.
Mi casa
Lucía, 14 años, Sevilla
¡Hola! Me llamo Lucía, tengo catorce años y vivo en Sevilla, en el sur de España. Vivo con mis padres, mi hermano pequeño Pablo y nuestro gato, Tigre. No vivimos en una casa, vivimos en un piso en el tercer piso de un edificio antiguo, cerca del centro.
Nuestro piso no es muy grande, pero es muy luminoso. Tiene un salón, una cocina, tres dormitorios, un baño y una terraza pequeña. En el salón hay un sofá azul, una televisión y muchas plantas. La cocina es moderna y está al lado del salón. Normalmente comemos en la cocina, porque no tenemos comedor.
Mi habitación es mi lugar favorito. Es pequeña, pero es bonita. Las paredes son amarillas. Hay una cama, un escritorio, una silla y un armario blanco. El escritorio está debajo de la ventana, y encima del escritorio hay un ordenador y muchos libros. Mi guitarra está al lado de la cama.
En verano hace mucho calor en Sevilla, así que por la noche cenamos en la terraza. El problema es el baño: solo hay uno, ¡y mi hermano siempre está en el baño por la mañana!
el sur sør
los padres foreldrene
el gato katten
cerca del centro nær sentrum
normalmente vanligvis
comemos vi spiser
amarillo/a gul
en verano om sommeren
hace calor det er varmt
así que så, derfor
cenamos vi spiser middag
solo hay uno det er bare ett
¿Verdadero o falso? Er påstanden sann eller usann? Begrunn svaret med en setning fra teksten.
1. Lucía vive en una casa grande.
verdaderofalso
2. La familia tiene un gato.
verdaderofalso
3. El piso tiene dos baños.
verdaderofalso
4. La familia come en el comedor.
verdaderofalso
5. El escritorio de Lucía está debajo de la ventana.
verdaderofalso
6. En verano la familia cena en la terraza.
verdaderofalso
Responde en español. Svar med hele setninger. Trykk på spørsmålet for å se et forslag til svar.
Vis alle
1. ¿Dónde vive Lucía?
Vive en Sevilla, en un piso cerca del centro.
2. ¿Con quién vive?
Vive con sus padres, su hermano Pablo y su gato Tigre.
3. ¿Cuántos dormitorios tiene el piso?
El piso tiene tres dormitorios.
4. ¿De qué color son las paredes de su habitación?
Las paredes son amarillas.
5. ¿Qué hay en su habitación?
Hay una cama, un escritorio, una silla y un armario blanco.
6. ¿Por qué el baño es un problema?
Porque solo hay un baño y su hermano siempre está en el baño por la mañana.
07 Skriving og muntlig
Beskriv ditt eget rom
Nå er det din tur. Skriv 80 til 120 ord om hjemmet ditt eller rommet ditt. Bruk skrivestøtten, og les modellteksten først hvis du står fast.
Skrivestøtte
- Vivo en ______ en ______. (un piso / una casa, by eller sted)
- Mi casa es ______ y ______. (to adjektiver)
- Tiene ______ dormitorios, ______ y ______. (tall og rom)
- En mi habitación hay ______. (minst tre ting med un/una)
- Mi cama está ______ y mi escritorio está ______. (preposisjoner)
- Las paredes son ______. (farge, husk flertall)
- Mi lugar favorito es ______ porque ______. (begrunn)
- No hay ______, pero me gustaría tener ______. (ekstra utfordring)
Modelltekst
Vivo en una casa adosada en Bærum, cerca de Oslo. Mi casa es bastante grande y muy cómoda. Tiene cuatro dormitorios, dos baños, una cocina, un salón y un jardín. Mi habitación está en el primer piso. Es pequeña, pero me gusta mucho. Las paredes son grises y hay una alfombra verde. En mi habitación hay una cama, un escritorio, un armario y una estantería con muchos libros. Mi cama está al lado de la ventana y mi escritorio está enfrente de la puerta. Mi lugar favorito es el salón porque hay un sofá muy grande. No hay piscina, pero me gustaría tener una.
Muntlig parøvelse: Dibuja y describe
Elev A beskriver rommet sitt på spansk uten å vise det. Elev B tegner det som blir beskrevet. Etterpå sammenligner dere tegningen med virkeligheten og bytter roller. Elev B kan bare stille spørsmål på spansk.
¿Qué hay en tu habitación?Hva er det på rommet ditt?
¿Dónde está la cama?Hvor står senga?
¿De qué color es el armario?Hvilken farge har skapet?
¿Puedes repetir, por favor?Kan du gjenta, takk?
¿Cómo se dice «hylle» en español?Hvordan sier man «hylle» på spansk?
Ekstra utfordring: La casa de mis sueños
Beskriv drømmehuset ditt. Start med En la casa de mis sueños hay… og bruk me gustaría tener (jeg skulle gjerne hatt) og sammenligninger som más grande que mi casa (større enn huset mitt).
08 Øving
Test deg selv
Se det norske ordet og si det på spansk med riktig artikkel før du trykker. Trykk på ruten for å sjekke.
Vis alle
Nullstill
stuatrykk
el salón
kjøkkenettrykk
la cocina
soverommettrykk
el dormitorio
badettrykk
el baño
gangentrykk
el pasillo
hagentrykk
el jardín
leilighetentrykk
el piso
trappatrykk
las escaleras
sengatrykk
la cama
skapettrykk
el armario
skrivebordettrykk
el escritorio
kjøleskapettrykk
la nevera
sofaentrykk
el sofá
speilettrykk
el espejo
vinduettrykk
la ventana
badekarettrykk
la bañera
Mi casa på papir: fem sider med fasit
Plantegning, møbler, hay og está, adjektiver, lesetekst, skriveoppgave og fasit. Gratis, ingen innlogging.
09 For lærere
Slik bruker du opplegget i 9. klasse
Opplegget er delt i fire økter på rundt 60 minutter. Det dekker målene i læreplanen i fremmedspråk om å samtale om og beskrive kjente emner, lese enkle tekster og bruke grunnleggende grammatikk. Plantegningen og quizene fungerer godt på storskjerm.
Økt 1
Boliger og rom
- Oppstart: elevene tegner en enkel plantegning av hjemmet sitt.
- Plantegningen på siden, først med navn, så i øvemodus.
- Øvingsark: oppgave A og B.
- Exit ticket: tre rom med riktig artikkel.
Økt 2
Møbler og hay eller está
- Møbelord per rom, gjerne som ordbingo.
- Gjennomgang av tabellen, så quizen i plenum.
- Øvingsark: oppgave C og D.
- Elevene skriver fem setninger om egen plantegning.
Økt 3
Plassering og beskrivelse
- Elevene møblerer sin egen plantegning og forteller hvor tingene står. Repeter stedspreposisjonene med guiden til preposisjoner ved behov.
- Adjektiver og samsvar.
- Parøvelsen «Dibuja y describe».
- Øvingsark: oppgave E og F.
Økt 4
Lesing og egen tekst
- Lesetekst om Lucía, sant eller usant og spørsmål.
- Skriveoppgave med skrivestøtte, 80 til 120 ord.
- Vurdering: skriftlig tekst eller kort muntlig presentasjon.
Enkle vurderingskriterier
Se etter ordforråd (rom og møbler med riktig artikkel), riktig bruk av hay og está, samsvar mellom substantiv og adjektiv, preposisjoner, og sammenheng med bindeord som y, pero, porque og también. Sterke elever kan få drømmehuset som ekstra utfordring, og elever som trenger støtte, kan bruke ordlistene på siden mens de skriver.
10 Spørsmål
Vanlige spørsmål om mi casa
Hva betyr «mi casa»?
Mi casa betyr huset mitt eller hjemmet mitt. Casa brukes både om selve bygningen og om hjemmet, så estoy en casa betyr jeg er hjemme. Uttrykket mi casa es tu casa betyr føl deg som hjemme.
Hva heter rommene i huset på spansk?
De vanligste er el salón (stua), la cocina (kjøkkenet), el comedor (spisestua), el dormitorio eller la habitación (soverommet), el baño (badet), el pasillo (gangen), la entrada (entreen), la terraza (terrassen) og el jardín (hagen).
Hva er forskjellen på hay og está?
Hay betyr det er eller det finnes, og brukes med un, una, tall eller uten artikkel: en mi habitación hay una cama. Está forteller hvor en bestemt ting er, og brukes med el, la, mi eller et navn: la cama está al lado de la ventana. I flertall heter det están.
Hva er forskjellen på piso, apartamento og casa?
I Spania er el piso en vanlig leilighet i en bygård, og ordet betyr også etasje. El apartamento brukes gjerne om en mindre leilighet eller en ferieleilighet. La casa er et hus, men også hjemmet ditt uansett boligtype. I Latin-Amerika heter leiligheten ofte el departamento.
Kan jeg bruke opplegget og øvingsarket i undervisningen?
Ja. Siden og øvingsarket er gratis, krever ingen innlogging og kan skrives ut og deles med elevene. Arket har fem sider med oppgaver og fasit, og passer for 8. til 10. trinn.
Lær spansk raskere
Nyhetsbrev
Få beskjed når nytt materiell publiseres for spansk
Ingen spam. Kun en e-post når jeg legger ut noe nytt for spansk.
Meld meg på
Du er påmeldt med
